vrijdag 30 maart 2018

Strategische wendbaar door een Rolling Strategy

Dikke kaderbrieven, beleidsplannen en langetermijnplannen zijn al achterhaald als de inkt nog niet is opgedroogd. Naast een wendbare organisatie is ook het snel kunnen aanpassen van de strategie een belangrijke succesfactor. Om te kunnen overleven hebben organisaties 'rolling strategy' nodig. Hoe ziet dat er in de praktijk uit?


Rolling Strategy - Het idee

Naast een wendbare organisatie is ook het snel kunnen aanpassen van de strategie (de manier waarop de organisatie haar doelen nastreeft) een belangrijke succesfactor. Langetermijnplannen zijn al achterhaald als de inkt van het rapport is opgedroogd. Maar ook de jaarlijkse rituele dans met vage beleidsnota’s, wollige kaderbrieven en intern gerichte jaarplannen volstaat niet meer.

Uit onderzoek blijkt dat maar 1 op de 10 managers zijn jaarplan future proof vindt. In bijna de helft van de plannen wordt alleen naar wendbaarheid op korte termijn gekeken en bij meer dan een kwart van de organisaties komt het jaarplan niet uit de kast. Dat moet dus anders.

Bedrijven moeten de omslag maken van starre strategische planning met papieren tijgers naar een continu en flexibel strategieproces, dat ik 'rolling strategy' noem. Daarbij vormen de huidige situatie en de voorgenomen strategie (de strategische agenda) het uitgangspunt. Strategie ontstaat daarmee in kleine stappen, met vallen en opstaan, fouten maken en leren. Strategiebepaling en strategie-uitvoering zijn nauw met elkaar verweven. Denken en doen lopen door elkaar heen en dat is een kort cyclisch en evolutionair proces.

Stakeholders worden op verschillende manieren betrokken in het strategieproces. Want de wijsheid zit niet bij de top, maar in het collectieve systeem. Verbindend leiderschap zorgt ervoor dat de benodigde energie gemobiliseerd wordt om samen de strategische ambities van de organisatie waar te maken. De organisatie wordt een lerende organisatie, ook als het gaat om het strategieproces.

De essentie van Rolling Strategy komt op het volgende neer:

Je kijkt ver vooruit (visie) en redeneert terug naar nu (huidige situatie). Vervolgens bepaal je wat je wilt bereiken (doel) en maak je op basis van externe en interne signalen een concreet actieplan, met de grotere strategische projecten voor de langere termijn (de strategische agenda) en met kleinere verbeteracties voor de korte termijn. Dit herhaal je meerdere keren per jaar, zodat het een continu proces wordt. De exacte invulling van dit rolling strategy-proces zal per organisatie verschillen. Rolling strategy en management control gaan daarbij hand in hand. Hoe beter de organisatie in control is, des te beter lukt het om snel en verantwoord in te spelen op nieuwe omstandigheden.

Het rolling strategy-proces bevat in hoofdlijnen vier fasen die met een klein topteam continue worden doorlopen: (1) signaleren van ontwikkelingen, trends, kansen en bedreigingen, (2) het analyseren en prioriteren daarvan, (3) het mobiliseren van mensen en middelen in slagvaardige teams en als laatste (4) het operationaliseren daarvan, de uitvoering van strategische speerpuntprojecten.

Het gevolg daarvan kan zijn dat mensen, middelen en geld snel en efficiënt verschoven moeten worden van minder presterende gebieden naar organisatieonderdelen, product/marktcombinaties of klantgroepen die aantrekkelijker zijn, meer kansen bieden en een hogere strategische prioriteit krijgen. De organisatorische wendbaarheid (cultuur, structuur, processen, medewerkers, systemen) moet dit dan wel mogelijk maken.

Tot zover (een deel van) de theorie en praktijk zoals beschreven staat in mijn boek Hoe agile is jouw strategie?. Een aanpak die o.a. is gebaseerd op de strategielessen van succesondernemers Steve Jobs (Apple), Bill Gates (Microsoft) en Andy Grove (Intel).

Rolling Strategy - De praktijk

Het is altijd leuk als mensen en bedrijven met jouw boekideeën aan de slag gaan. Zo ook in dit geval met het rolling strategy-concept uit mijn boek. Een grote bouwonderneming gebruikte het boek als inspiratiebron om zijn strategieproces 'adaptiever' en 'wendbaarder' te maken.

Enige tijd terug ontving ik een email van een HR-manager van een grote bouwonderneming. Daarin schrijft zij: "Hallo Sjors, ons strategieproces hebben we zo ingericht dat we kort-cyclisch kunnen sturen en wendbaar kunnen zijn als het nodig is. We hebben de term uit jouw boek, rolling strategy, daarvoor gebruikt (met ook netjes verwijzing naar jouw boek)."


Het bouwbedrijf heeft de filosofie en principes van rolling strategy vertaald naar een concrete werkwijze. Het bouwbedrijf ruilde zijn starre A3-systematiek in voor een flexibelere aanpak. Nodig om in een snel veranderende woning- en kantorenmarkt onderscheidend te kunnen zijn en blijvend klantwaarde te kunnen realiseren, aldus het bouwbedrijf in zijn boekje Rolling strategy.

Het draait om een flexibele strategische agenda die op basis van alle ontwikkelingen periodiek opnieuw wordt vastgesteld (strategiebacklog met speerpunten), met doorvertaling naar focusdoelen per klantgroep (doelrealisatiekaarten), met frequente bijeenkomsten waarin de onderlinge dialoog centraal staat i.p.v. papieren plannen en werkelijkheden (show-and-tell sessies) en een mooi vormgegeven online strategie-dashboard voor visualisatie en monitoring van voortgang en resultaten op vier missie-gebieden (klanten, mensen, stakeholders en omgeving).

Het nieuwe rolling strategy-proces heeft het bouwbedrijf kort beschreven in het gelijknamig boekje Rolling strategy waarvan je de cover op de foto ziet. Met tekst en uitleg zodat intern iedereen weet waarover het gaat, hoe de aanpak er in de praktijk uitziet en alle neuzen dezelfde kant op staan. De holdingdirectie zegt daarover: "Strategisch wendbaar zijn vraagt om een flexibel en continu strategieproces. Dit noemen wij de rolling strategy".

Een mooi voorbeeld van het stapsgewijs sneller en wendbaarder worden. Beginnend aan de top van de organisatie.

Rolling Strategy - Het boek

Het bouwbedrijf gebruikte het boek Hoe agile is jouw strategie? als leidraad en inspiratiebron 'want het fijne van het boek is dat het de filosofie goed beschrijft en pragmatisch is'.

Meer informatie over het boek Hoe agile is jouw strategie? lees je hier. Het boek Hoe agile is jouw strategie? is te koop op Managementboek.nl. Recensies van het boek lees je hier.


Ken jij nog meer voorbeelden van zo'n rolling strategy-proces in de praktijk, dan hoor ik het graag!

Geen opmerkingen:

Een reactie posten