woensdag 1 maart 2017

The Robots are Coming!

De robotisering vordert gestaag. Geen wonder, want robots kunnen al veel meer dan je denkt. Miljoenen banen zullen verdwijnen, veranderen of ontstaan. Het Amerikaanse Boston Dynamics loopt voorop met de ontwikkeling van een nieuwe generatie werkrobots en alleskunners.


Verregaande robotisering

Met robotisering wordt volgens Wikipedia bedoeld dat een toenemend aantal taken, dat eerst door mensen werd uitgevoerd, door robots wordt uitgevoerd. De eerste 'zichtbare' vormen van robotisering werden duidelijk in de automobielindustrie, waar laswerkzaamheden in toenemende mate aan robots worden uitbesteed. Voorts worden robots ingezet voor verkenningswerkzaamheden in gevaarlijke situaties.

Waar in landen als Japan enthousiast onderzoek gedaan wordt naar robotisering met als recent voorbeeld de Honda ASIMO en het robothondje Aibo van Sony, levert het onderwerp voor veel westerse mensen een gevoel van onbehagen. Maar in de USA kunnen ze er ook iets van, kijk maar eens naar onderstaande video van Boston Dynamics!




De robot van de toekomst is leergierig

Een robot die je helpt in de huishouding of je zieke oma verzorgt. Het klinkt voor velen als science fiction, maar volgens Pieter Jonker, hoogleraar vision based robotics aan de TU Delft, is dit over een jaar of twintig werkelijkheid. Jonker doet onderzoek naar leergierige robots die straks autonoom in complexe omgevingen allerhande taken kunnen uitvoeren.

Tot nu toe worden robots vooral toegepast in de industrie. Neem de autoindustrie waar grote, aan de grond gefixeerde machines lassen of onderdelen monteren. Kenmerkend voor deze industriële robots is dat ze werken in een strak georganiseerde omgeving. Alles bevindt zich steeds op exact dezelfde plaats en de volgorde van de te verrichten handelingen is ook steeds dezelfde.

“Hoe anders is dat als je robots gaat inzetten als schoonmaker of ondersteuner van hulpbehoevenden”, zegt Jonker. “In een huishouden, een ziekenhuis of zorginstelling is niet alles netjes geordend. Dat vraagt om robots die kunnen anticiperen op steeds veranderende omstandigheden. Natuurlijk kun je proberen te bedenken welke situaties zich kunnen voordoen en daar vervolgens programmatuur voor schrijven. Ik ben er echter van overtuigd dat dit geen zinvolle route is. Niet alleen omdat dit heel veel en uiterst complex werk is, maar ook omdat je als robotontwerper niet alwetend bent. Er zullen altijd situaties zijn waaraan je niet hebt gedacht. Daarom volgen wij een andere route en werken we aan robots die zelf dingen kunnen leren.”

Bang voor de robot gevolgen

Volgens onderzoek in opdracht van uitzendbureau YoungCapital maken veel studenten en jonge werknemers zich zorgen over de toekomst. Hoewel de meeste banen nog lang niet door een robot overgenomen kunnen worden, is een groot deel van de jongeren wel degelijk ‘robofoob’.Vooral onder mbo’ers leeft de angst om overbodig te worden, 40 procent van hen denkt dat er een reële kans bestaat om zijn of haar baan te verliezen aan een robot of geavanceerde computer. Die angst is niet onterecht zo blijkt uit diverse onderzoeken.


Miljoenen banen verdwijnen door vierde industriële revolutie 

Denktank World Economic Forum denkt dat de komende jaren netto vijf miljoen banen zullen verdwijnen door onder meer robotisering en de toepassing van nanotechnologie, kunstmatige intelligentie en 3d-printers.

De zogenoemde vierde industriële revolutie zal de arbeidsmarkt en bedrijfsmodellen ingrijpend veranderen, stelt de denktank World Economic Forum op basis van een enquête.Voor het onderzoek zijn HR-directeuren en strategisch directeuren uit negen verschillende industrietakken in de vijftien grootste economieën ondervraagd. Deze economieën zijn goed voor 65 procent van het wereldwijde personeelsbestand.

De onderzoekers denken dat tot 2020 zo'n 7,1 miljoen banen geautomatiseerd of overbodig zullen worden. Ook zullen veel tussenhandelaren en tussenpersonen niet meer nodig zijn. Met name administratieve functies en kantoorbanen zullen hard geraakt worden.

Tegelijkertijd zullen er in de komende jaren naar verwachting ook 2,1 miljoen banen bij komen. Het gaat dan vooral om gespecialiseerde banen op het gebied van computers en wiskunde of architectuur en bouwkunde. Ook worden er grote wijzigingen voorspeld in de vaardigheden die dan nodig zijn om succesvol te zijn.

De belangrijkste bron van verandering voor alle industrieën is dat de aard van het werk zelf verandert. Omdat nieuwe technieken het mogelijk maken om op elk gewenst tijdstip en elke plek te kunnen werken, worden de taken op een andere manier verdeeld. Dat kan tot fragmentatie leiden.

In de gezondheidszorg wordt het grootste banenverlies verwacht. De energiesector en de financiële dienstverlening volgen. In de ICT-sector worden naar verwachting de meeste banen gecreëerd.

Een duidelijke meerderheid van de ondervraagden denkt dat investeren in vaardigheden belangrijk is om verstoringen op de arbeidsmarkt te beperken. Ook het stimuleren van mobiliteit en het wisselen van baan, het aantrekken van vrouwelijk en buitenlands personeel en duaal onderwijs worden vaak genoemd.




Robots bieden ook kansen

Zijn robots alleen een bedreiging omdat ze onze banen overnemen? Integendeel: robotica kan het werk verrijken. Maar dan moeten bedrijven hun mensen wel helpen om zich actief op de toekomst voor te bereiden. Dit las ik in het artikel 'Hoe robotisering kan bijdragen aan werkgeluk' in het FD.

Bij de nieuwe containerterminal Rotterdam World Gateway op de Tweede Maasvlakte doen robots het werk. “Vroeger werden de kranen om schepen te laden en te lossen bestuurd door kraanmachinisten”, vertelt Rinie van Est. Van Est is onderzoeker bij het Rathenau Instituut in Den Haag en co-auteur van het rapport Werken aan de robotsamenleving. “Kraanmachinisten zaten urenlang in hun eentje in een klein hokje ergens boven in zo’n kraan. Ze zaten daar in een ongemakkelijke houding. Want om te zien wat ze deden, moesten ze constant in een hoek naar beneden kijken.” Die tijden zijn voorbij nu zelfsturende robotkranen het werk doen. Van Est: “Medewerkers van de haven zitten tegenwoordig samen met hun collega’s in een comfortabel kantoor. Daar houden ze via beeldschermen in de gaten hoe het laden en lossen verloopt. Als het moet, grijpen ze in.”

Drie voordelen van robots op de werkvloer:
1. Robots kunnen zwaar en eentonig werk overnemen.
2. Robotisering zorgt voor nieuwe, uitdagende taken en banen.
3. Robots kunnen dingen die mensen niet kunnen.

Dirty, dangerous en dull jobs

Het werk in de haven is lichter en fysiek minder belastend dan voorheen. De andere kant van het verhaal is dat de kraanmachinist van vroeger niet altijd dezelfde is als de hightechmedewerker van vandaag. Van Est: “Door robotisering en automatisering gaat natuurlijk werkgelegenheid verloren. Dat geldt met name voor laag- en middelbaargeschoold werk, en vaak voor dirty, dangerous en dull jobs.” Maar er komen nieuwe beroepen en taken voor in de plaats. Dat zegt arbeidssocioloog Fabian Dekker, gepromoveerd aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam. Volgens Dekker moeten we dan niet alleen denken aan technische beroepen in de Rotterdamse haven, maar ook aan app-bouwers, data-analisten, dronebestuurders, robotontwikkelaars en virtual reality-designers. En aan technische beroepen rondom het slimmer omgaan met energie, of aan werk voor bezorgers van online boodschappendiensten.Dekker: “De arbeidsmarkt is dynamisch. Banen komen en gaan. Ook bij de introductie van de stoommachine en de computer werden bepaalde banen overbodig, maar ontstonden er aan de andere kant volledig nieuwe beroepen. Automatisering en robotisering hebben vergelijkbare gevolgen. Bovendien leiden technische innovaties doorgaans tot meer efficiëntie en tot productiviteitsgroei.”

Wordt jóuw baan straks door een robot overgenomen? Doe de test

Onderzoekers van de Oxford University en Deloitte ontwikkelden een online test waarmee iedereen kan bepalen hoe groot de kans is dat zijn werk in de komende 20 jaar verdwijnt door automatisering.


Robots zijn al overal

Robots zijn er in allerlei soorten en maten en overal al aanwezig als je goed kijkt. Zo maar een bericht in oktober 2017 op LinkedIn van een ondernemer die zijn verbazing uitspreekt over de robot-afhandeling van zijn klacht door AliExpress, webshop van de Chinese Alibaba Group:

"Aliexpres.... Ik had een klacht, werd feilloos door een robot opgelost, echt bizar hoe en hoe snel. Robot deed aan visual mining (uploaded een screenshot van order via mijn iPhone), Robot herkende order, Robot deed aan text mining, begreep mijn klacht die intikte na upload screenshot, Robot gaf aan “let me please check my resource” en deed aan transactie mining en Robot besloot pre-paid order hierna te annuleren en zegde retour betaling toe, deed aan automated transactie processing, volgende werkdag uitgevoerd, dat alles in paar seconden. Helpdesk4.0"

De grote Amerikaanse supermarktketen Walmart zet sinds enige tijd robots in op de winkelvloer. De robots rijden zelfstandig door de rijen en scannen schappen voor 'out of stock' controle, verkeerd geprijsde artikelen en labels die missen. Walmart wil hiermee zijn winkels efficienter (goedkoper) en klantvriendelijker maken. Volgens Walmart CFO Jeremy King zijn robots 50% meer efficient dan mensen die dezelfde taken doen. Robots zijn ook drie keer sneller en maken minder scanfouten, aldus de hoogste baas. Walmart gaat de robots de komende jaren uitrollen over al zijn supermarkten.

Amazon gebruikt in zijn fulfillmentcenters tienduizenden robots voor het vervoeren van producten. Deze Kiva robots zijn krachtig in hun eenvoud. Aan de hand van barcodestickers op de grond vervoeren de kleine apparaten hele rekken vol met boeken of pakketjes. De robots kunnen de interne logistiek stukken efficiënter maken. Volgens Amazon hebben de robots in enkele jaren gezorgd voor 20 procent minder bedrijfskosten. Volgens een analyse van Deutsche Bank bespaart Amazon in ieder pakhuis waar de machines rijden zo’n 22 miljoen dollar aan fulfillmentkosten. Worden de oranje robots geïntroduceerd in de honderd overige logistieke centra dan bespaart het bedrijf nog eens 2,5 miljard dollar, zo is de verwachting.

Het 72-kamers tellende Henn na Hotel in Japan is het eerste volledig door robots aangestuurde hotel ter wereld. Tientallen robots zoeven er rond, met als enige doel het de bezoeker zo comfortabel mogelijk te maken. Ze brengen bagage naar de kamer, heten bezoekers welkom en beantwoorden vragen. De slechts tien menselijke medewerkers van het hotel komen alleen in actie als een van de robots een storing heeft. Het is een van de meest extreme voorbeelden van manieren waarop robots een bedrijf in het mkb totaal hebben veranderd.

En wat te denken van het zelfrijdend vervoer? Vandaag zijn er alleen al in de VS 3,5 miljoen truckers en vijf miljoen mensen die die truckers op een of andere manier ondersteunen. Volgens berekeningen kan de invoering van zelfrijdende voertuigen de Amerikaanse transportsector een jaarlijkse besparing opleveren kan 168 miljard dollar, de helft daarvan door inkrimping van het personeelsbestand. Wat gaan al die mensen doen? 

De zorg is een andere sector waar robots hun intrede doen. Denk bijvoorbeeld naast het toenemend aantal operatie-robots aan Zora, de robot voor sociale doeleinden zoals gezelschap. En Robot Tessa helpt sinds kort als 'geheugensteun' ouderen met dementie. Ruim de helft van de ICT-beslissers in zorginstellingen was in september 2017 actief bezig met robotica. Ze denken serieus na over de inzet van robots, experimenteren hiermee, of hebben reeds andere initiatieven ontplooid om robotica in de nabije toekomst te gaan toepassen. Dit bleek uit onderzoek van ICT-adviesbureau Quint Wellington Redwood: “De technologische ontwikkelingen op het gebied van e-health, apps, domotica en robotica gaan snel”, toch stuit grootschalige inzet van robotica en domotica vooralsnog op praktische en financiële barrières". Meer over robots in de zorg lees je op www.robotzorg.nl.

Nieuwe uitdagingen

Verregaande robotisering brengt allerlei nieuwe uitdagingen met zich mee: zo pleit Bill Gates voor belasting op werkrobots, komen er nieuwe opleidingen voor het omgaan met werkrobots, komen er nieuwe ethische vragen op en is er nu ook al een uitzendbureau voor werkrobots.

Daar waar de ene partij hel en verdoemenis uitspreekt, ziet een andere partij juist nieuwe mogelijkheden en kansen. Kijk bijvoorbeeld eens op de website van trendwatcher Richard van Hooijdonk.

De toekomst zal uitwijzen welke kant het uitgaat, maar dat robotisering een grote impact zal hebben op alle lagen van de maatschappij is wel duidelijk.

Bron: Boston Dynamics, TUDelft.nl, Metronieuws.nl, Nu.nl, 2016/2017.



Geen opmerkingen:

Een reactie posten